27 kwietnia 2026

„Dzieło natury, sztuka człowieka” – spotkanie z architektem drogi Tarnowskich Gór do UNESCO

Poniedziałkowy wykład dla słuchaczy Uniwersytetu Trzeciego Wieku był wspaniałą lekcją historii, patriotyzmu i obywatelskiej postawy, wyjątkowym przekazem – pełnym wiedzy, pasji i autentycznego zaangażowania. Gościem spotkania był Zbigniew Pawlak, prezes Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej, jednej z najstarszych i najbardziej zasłużonych organizacji regionalnych w Polsce, która szczyci się ponad 70-letnią tradycją .

Wystąpienie, wzbogacone starannie przygotowaną prezentacją multimedialną, zostało podzielone na trzy spójne i logicznie ułożone części, dzięki czemu słuchacze mogli w sposób uporządkowany i niezwykle przystępny zgłębiać omawianą tematykę.

Pierwsza część miała charakter wprowadzający i edukacyjny. Prelegent przybliżył działalność UNESCO, wyjaśnił założenia „Konwencji o ochronie światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego” z roku 1972 (zabiegającej o obiekty, które mają wyjątkową wartość dla całej ludzkości) oraz szczegółowo omówił zasady funkcjonowania Komitetu Światowego Dziedzictwa. Nie zabrakło także licznych przykładów miejsc wpisanych na prestiżową listę, jak i tych, które – wskutek zaniedbań – zostały z niej skreślone. Ta część wykładu była niezwykle merytoryczna i uświadomiła słuchaczom, że dziedzictwo jest dobrem wspólnym całej ludzkości – zasobem nieodnawialnym, za który wszyscy ponosimy odpowiedzialność.

Druga część wystąpienia była fascynującą opowieścią o drodze – długiej, trudnej, wymagającej i pełnej wyzwań. Zbigniew Pawlak cofnął słuchaczy do lat powojennych, ukazując początki działań na rzecz ochrony zabytków, podejmowanych w czasach, gdy troska o dziedzictwo nie była jeszcze powszechna. Przywołał sylwetki pionierów i pasjonatów, którzy swoją determinacją i wizją stworzyli fundament pod późniejsze sukcesy.

Następnie prelegent z ogromną swobodą i zaangażowaniem opowiadał o wieloletnich staraniach całego zespołu związanego ze Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej, które zmierzały do wpisania tarnogórskich zabytków na Listę Światowego Dziedzictwa. Słuchacze z podziwem przyjęli informację o skali tego przedsięwzięcia – dokumentacja licząca setki, a nawet tysiące stron, liczne konsultacje, rozmowy, negocjacje i nieustanne zabiegi o uznanie wyjątkowej wartości tego miejsca. Prelegent zwrócił uwagę na hasło: „Dzieło natury, sztuka człowieka”, które stało się mottem wniosku rekomendowanego w 2016 roku.

W tej części wyraźnie wybrzmiało także inne, niezwykle głębokie przesłanie: „Żyjemy nie tylko w naszych własnych czasach, dźwigamy także naszą historię”. To zdanie stało się pięknym podsumowaniem idei, która przyświecała wszystkim działaniom podejmowanym przez SMZT. Opowieść o kolejnych etapach tej drogi – od pierwszych inicjatyw, przez ratowanie zabytków, aż po moment wpisu na listę UNESCO – była niezwykle inspirująca i przyjęta przez słuchaczy z ogromnym zainteresowaniem i uznaniem. Pełne emocji było zdjęcie ukazujący moment, gdy 9 lipca 2017 roku dokonywano wpisu na światową listę naszego obiektu o nazwie: „Kopalnie rud ołowiu, srebra i cynku wraz z systemem gospodarowania wodami podziemnymi w Tarnowskich Górach”, który składa się z 28 tzw. atrybutów.

Ostatnia część wykładu miała charakter bardziej refleksyjny. Prelegent ukazał bogactwo i różnorodność Ziemi Tarnogórskiej, podkreślając, że oprócz obiektów wpisanych na listę światowego dziedzictwa istnieje jeszcze wiele miejsc mniej znanych, lecz równie cennych i godnych uwagi. To spojrzenie otwiera perspektywę dalszego odkrywania i doceniania lokalnego dziedzictwa.

Całość wystąpienia była nie tylko znakomitą prelekcją, ale prawdziwą opowieścią o pasji, wytrwałości, patriotyzmie i odpowiedzialności za wspólne dobro. Trudno nie wyrazić szczerego podziwu dla Zbigniewa Pawlaka oraz całego zespołu Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej, którzy dzięki swojej determinacji i wieloletniej pracy doprowadzili do tego, że tarnogórskie dziedzictwo zostało docenione na arenie międzynarodowej.

Poniedziałkowy wykład był znakomity, inspirujący i pozostawiający słuchaczy z poczuciem uczestnictwa w czymś naprawdę ważnym – w opowieści o historii, która żyje i którą wspólnie mamy obowiązek chronić. Był też okazją do bliższego poznania człowieka wielkiej pasji i konsekwencji, który tarnogórskie dzieje potrafił przekuć w światowy sukces.

Opublikowane: 29 kwietnia 2026